Φράγμα Μπραμιανών
Στο φράγμα των Μπραμιανών λίγα πράγματα θυμίζουν ότι βρισκόμαστε σε μια τεχνητή λίμνη. Ο κυματισμός, το βαθύ γαλάζιο και τα καθαρά νερά μόνο σε ένα θαλασσινό περιβάλλον μπορούν να ανήκουν. Το βλέμμα απλώνεται στο γαλάζιο. Παντού γήινα χρώματα και στον ορίζοντα οι κορυφές των Λασιθιώτικων βουνών που τροφοδοτούν με νερό την λίμνη. Ο υγροβιότοπος των Μπραμιανών δημιουργήθηκε με το πέρασμα του χρόνου στα όρια της τεχνητής λίμνης των Μπραμιανών.Το ομώνυμο φράγμα βρίσκεται κοντά στην πόλη της Ιεράπετρας και έχει συνολική επιφάνεια 1.350.000 μ2. Η χωρητικότητα της λίμνης είναι 15.000.000 μ3 νερό. Από τη λίμνη αυτή αρδεύονται περίπου 30.000 στρέμματα θερμοκηπιακών καλλιεργειών. Η λίμνη τροφοδοτείται με νερό από διάφορους υδροφόρους αγωγούς. Ιδιοκτησιακά ανήκει στο Δημόσιο ενώ η εκμετάλλευση και η διαχείριση του γίνεται από τον ΤΟΕΒ Ιεράπετρας. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο σε έκταση υγρότοπο της Νότιας Ελλάδας. Δημιουργήθηκε πριν από περίπου 15 χρόνια αλλά γρήγορα απέκτησε μεγάλη σημασία γιατί βρίσκεται σε περιοχή που αποτελεί μεταναστευτική οδό για πολλά πουλιά. Στη λίμνη ξεχειμωνιάζουν αρκετές χιλιάδες πουλιών. Την Άνοιξη και το Φθινόπωρο παρατηρούνται μεγάλες συγκεντρώσεις μεταναστευτικών πουλιών που αναζητούν τροφή, μάλιστα ορισμένα έχουν αρχίσει να φωλιάζουν και εκεί. Στο φράγμα έχει αρχίσει να φωλιάζει η πρασινοκέφαλη πάπια η οποία είχε εξαφανιστεί από την Κρήτη ήδη από το 1975 εξαιτίας των παρεμβάσεων στους διάφορους υγροβιότοπους. Στην λίμνη φωλιάζουν επίσης φαλαρίδες και βουτηχτάρια. Ωστόσο το πρόβλημα που έχει να κάνει με την πανίδα της περιοχής προέρχεται από την εποχιακή διακύμανση της στάθμης του νερού. Τα νερά το καλοκαίρι χαμηλώνουν πολύ με αποτέλεσμα πολλές φωλιές να καταστρέφονται και να λεηλατούνται. Στο φράγμα επίσης ξεχειμωνιάζουν και αρκετές η βαλτόπαπιες. Αναφορικά με την χλωρίδα καταγράφεται η παρουσία αρκετών καλαμιώνων , πλατανιών κ.λ.π. Ο υγρότοπος των Μπραμιανών είναι ένα συλλογικό κοινωνικό αγαθό. Ο τρόπος διαχείρισης του όμως καθώς και οι κλιματολογικές συνθήκες το καθιστούν ασταθές από οικοσυστημική άποψη. Η αστάθεια αυτή δημιουργεί σύντομες τροφικές αλυσίδες που επηρεάζουν άμεσα την βιοποικιλότητα. Η διαχείριση των υγροτοπικών λειτουργιών και αξιών του φράγματος μέσα σε συνετά πλαίσια, που δεν θα εμποδίζει την αειφορία του συστήματος θα πρέπει να ξεκινήσει από την αποδοχή του φράγματος ως ενιαίου συστήματος με αλληλοεπιδρόντα υποσυστήματα και παραμέτρους. Με τον ήλιο να δύει μέσα στην κρυστάλλινη ατμόσφαιρα και την ήπια μεσογειακή παγωνιά να κυριαρχεί σταδιακά, επιστρέφουμε. Μια ομάδα παιδιών παίζει αμέριμνα στην όχθη. Τα υψώματα χάνονται και γέρνουν δίπλα μας. Μια τελευταία ματιά στο τοπίο που χάνεται, η γοητεία των αναμνήσεων που εγκαθίστανται και η αγωνία για το μέλλον αυτού του υγρότοπου που επιμένει …
